girniy.ru 1 2 ... 8 9




Кіріспе


Ғылыми-техникалық және әлеуметтік жетістік әр уақытта пайдаланатын энергияның өсуімен және жаңа тиімдірек энергия қорларын қосу менен анықталынады. Қазіргі адамдардың өмірін энергиясыз, жарықсыз, жылусыз, радиосыз, теледидарсыз қазіргі тұрмысқа керекті техникасыз және жол көлігінсіз ойға алу қиын.

Мұнай және газ – теңдесі жоқ құнды пайдалы қазба. Оларды өңдеуден шыққан өнімдерді жай тұрмысқа да және мемлекеттік қорғауға да қажет. Олар өндірістің барлық саласында, көліктің барлық түрлерінде, соғыс және азаматтық құрылыста, ауылшаруашылығында, үй қызметінде, энергетика және т.б. қолданылады. Соңғы бір әр онжылдықта мұнай мен газдың көп мөлшерде әртүрлі мұнайдан химиялық материалдар ала бастады: пластмассалар, жасанды талшықтар, жасанды каучук, лактар, жуғыш заттар, минералды тыңайтқыштар және басқа. Мұнайды бекер «қара алтын» деп атамайды.

Қазіргі кезге дейін мұнайды пайдалануды энергиялық және көліктік бағыт басым және болып отыр. (өндірістің шамамен 90%), былайша айтқанда оны энергетикада және көлікте қозғалтқыш отыны түрінде қолданылуы (автобензин, ректив және қазан отыны) басым. Бұл жағдайда мұнайдың басқа жанғыш қазбалардың арасында арзандығы мен, «тазалығымен» және жоғары концентрация энергия қоры болуымен және іс жүзінде қозғалтқыштар отынын өндіруде жалғыз көз екендігін түсіндіріленді.

Халық шаруашылығының өсуі көп жерлерде өсу деңгейі энергобазаға байланысты. Қазіргі таңда үлкен көлемдегі машиналы индустрия дамуда, транспорт, халықшаруашылығындағы механизация және т.б. Көптеген үлкен көлемдегі отындарды өндіретін мұнай, газды және мұнай өндіретін өндірістер. Қазақстан – ол ірі мемлекеттердің бірі, өйткені үлкен табиғи және энергоресурстары бар. Оның территориясында мұнай мен газ шыққан жер, әлемдегі бірінші ондық мұнайлы мемлекеттердің қатарына кіреді. Көптеген танымал мұнай шыққан жерлер: Узен, Жетібай, Тениу, Уст-балық және т.б.


Қазіргі таңда Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаев жарлығында «Энергетикалық ресурстарды пайдалану стратегиясы» және келесі элементтерді қосқанда:


  1. Қазақстан әлемдегі ең ірі мұнай компанияларымен ұзақ мерзімге дейін бірге жұмыс жасауға келісім шартқа отырған, халықаралық ең мықты технологиялар, ноу-хау, ірі капиталдар және тез пайдаланатын ресурстар.

  2. Құбырлар орнату мұнай мен газды экспорттау үшін. Орнатылған құбырларды керекті және пайдалы шарттармен қарастырылады, өйткені Каз.өндірістік экономиканың өсіп дамуына байланысты. Бұл жүйелер халықаралық рыногқа шығуға қамтамасыз етеді.

  3. Қазақстан мұнай мен газды өндіретін өндірістер көп, көршілес мемлекеттер қатарын қалмауда. Мұнай мен газды өндіретін өндіріс қалалары: Шымкент, Павлодар, Атырау, Жаңа өзен, Ақтөбе.



Мұнай өндіретін өндірістерде жыл сайын шығаратын өнімдер көлемі

ұлғаюда. Мұнайда өндіргенде алынатын өнімдер жеңіл алкандар және алкендер, сұйық және қатты парафиндер, ароматикалық көмірсутектер. Мұнайды компоненттерге бөлгенде мұнайды біріншілік айдау процесі деп атайды. Біріншілік айдаудың ең бастысы тікелей айдау болып табылады.


1.ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ БӨЛІМ

    1. Жобаланатын процестің арнаулы,қысқаша сипаттамасы


ЭЛТҚ –АҚ қондырғысы мұнайды атмосфералық айдау және электрмен

тұссыздандыруға арналған.

Нәтижесінде технологиялық процесте жекелеген мұнай фракцияларын алады.

  • тұрақтандыру басы (тұрақсыз басы фр – НК – 620С), бөлініп 400 секциясына түседі.

  • тұрақты фракция 62-1800С – шикізат 200 секция

  • керосин фракция 140-2300С – шикізат 300/2 секция немесе 300/1секция

  • Дизель фракция 230-3500С – шикізат 300/1

  • Мазут – қазандық отынның компоненті
  • Бензин – еріткіш (гексан-гептан фр. 70-850С)


  • Керосин фракция 140-2300С – тікелей айдау отыны ТС – 1.

  • Жарықтандырғыш керосин.

Қондырғының құрамына келесі блоктар кіреді:

  • электрмен тұссыздандыру

  • мұнайды атмосфералық айдау

  • бензинді тұрақтандыру

Мұнайды электротұссыздандыру екі сатылы схема бойынша жүзеге асырады. Мұнай құрамындағы тұздар және сулардан айыруға арналған.

Реагенттерді беру және қабылдау үзелі қарастырылған.

  • электро тұссыздандыру процесін жүргізу үшін деэмульгатор беру

  • қондырғының антикоррозиялық қорғанысын жоғалту үшін аммиякты су сілті қоспасын беру

  • тауарлы (бензин) дизель отынының тоңу температурасын төмендету үшін дидиорлау присадкасын қосады.

1.2 Шикізаттың, дайын өнімдердің және қосалқы материалдар

сипаттамасы мұнайы.


ЭЛТҚ-АҚ қондырғысының шикізаты Совет мұнайы оның құрамындағы су мөлшері 1%, Күкірттің мөлшері 0,77, тұз мөлшері 100мг, тығыздығы 0,8400 г/м3.

Электрмен тұссызданған және сусызданғаннан кейін нәтижесінде мұнайдың құрамындағы судың мөлшері 0,05-0,1%.

Тұздың мөлшері 3-5 мг/л азаяды.


Кесте 1.2.


Материалдар аталуы, шикізат реолент катализатор файр. дайын өнімді

МЕСТ номері техникалық жағдай

Сапа көрсететін міндетті бақылау

Норма

Өнімді шығаратын аумақ

2

3

4

5

6

2.1 Шикізат

1. Шикі мұнай


А 7260-1-

101/000- ТП. П3


1.Судың құрамы % салмағы


1,0

көп емес


С-100 фракциясынан алынатын шикізат


2.Бензин-айналым




2.Хлордың, тұздың құрамы мг/л


1800

көп емес


С-300-2 секциясынан


3.Газды конденсат





1.Фрак. құрам темпр к.ж. 0С жоғары емес








4.Тұссызданған мұнай




1. Хлор, тұздың массасы мг/л








Дайындалған өнім




2. Судың құрамы %








Тұрақтандыру басы (рефлюкс АТ)





1. Хлорлы тұздың құрамы мг/л








Тікелей айдау фракциясы 140-1800С






2. Судың құрамы % Вес







62-1800 фракция (бензин фр.)






1. С5 > %B








62-1400 фр. (бензин фр).














Тікелей айдау фракциясы 140-2300С
















-


-




реттелмейді


реттелмейді


10 көп емес


0,1 көп емес

5 көп емес


1 көп емес

С-300-1 секциясынан

С-100 фр тікелей айдауда берілетін шикізат


-






-


А 7260-1-101/000- ТП.ПЗ


-


-


МЕСТ

10227-86

2. С6 %B

Құрамы

1 Фр.құрамы бастапқы қайта айдау темпер. 0С

Қайнаудан кейін жоғары емес

1 тығыздығы 200С көп емес гт2

2 Фр. Құрамы баст.қайта айдау 0С төмен емес.

Т-ра к.қ. 0С

3. Ылғал құрамы %



1. фр. Құрамы тампр.баст.айд. 0С.

Т-ра кк.


1. Тығызд. 200С г/см2


2. Фр. Құрамы темп. н.к. 0С


10% қайта айналынады 0С темпр.жоғары емес.


50% қайта айдалынады 0С жоғары емес.


90% қайта айдалынады 0С жоғары емес.


3.Тұтану темпр. Тигльде жабу 0С төмен емес.


4. Кинематика тұтқырлық 200С сст.


5. Кристалдау бастапқы темп. 0С.


6. Механикалық қоспалар және су құрамы %.



70 көп емес


27 көп емес


130


Реттелмейді


0,742


65

40


195 жоғары емес

0,02 отс.


65 жоғары емес.


35 жоғары емес

130-150 жоғары емес.


0,775 төмен емес.


150 төмен емес.


165


195


250


28


1,25 төмен емес.


500С жоғары емес


тұндырылған

С-400 шикізаты


С-200 шикізаты


С-300-2 шикізаты


С-200

Шикізат


Көмпаундирленген бензин.


Комп.бензин.


С-200 шикізат.


Комп. Бензин.


С-300/1,2 шикізат


С-300/1,2

ТС-1

300/1,2 секция шикізаты отынның концентраты ТС-1


С-300/1,2 шикізат конт.топл.ТС-1


С-300/1,2 шикізат конт. топл. ТС-1


С-300/1,2 шикізат к-нт топ. ТС-1


К-нт топ. ТТС-1

140-2300С фр керосинді тікелей айдау

СТП 00148719-08-99


1. Тығыздығы 200С кг/м3

775 төмен емес

300/1 секция шикізаты РТ отынын өндірген кезде.







2. Фр. Құрамы бастапқы қайта айдау 0С төмен емес

135










Жоғары емес

155










10% қайта айдалынады темпр. 0С жоғары емес.

175










50% қайта айдалынып 0С жоғары емес

225










90% қайта айдалынып 0С жоғары емес

260










98% қайта айдалынып 0С жоғары емес

270

300/1 секция шикізаты РТ отынын өндіргенде

Мазут

МЕСТ

10585-99

Тығыздығы 200С г/см2 н.б


Реттелмейді қазандық УВПН УЛТКМ

Компонент

отын

шикізаты шикізаты

Реагенттер және қосалқы материалдар













деэмульгаттар ерітіндісі




Деэмульгатор құрамы %

1,5-2,0

Электр. тұссыздандыру блогы

Мұнайды еритін деэмульгатор




Сыртқы

  1. құрылысы

  2. Тығыздығы 200С г/см2

Масляная 0,85-0,95

Электр тұссыздандыру блогы

Депрессорды присадка Дадифлоу




  1. Сыртқы құрылысы.

  2. тығыздығы 200С

Вязкая жидкость сүтті тус.

Товарлы диз. отын

Сілтілік ерітінді

МЕСТ
2203-79

1. Сілтінің құрамы ерітіндідегі

1,5-2,0

Элоу блогы

АТ блогы




МИ 38.3601-14-90

2 Сілтінің қатынасы ерітіндіге

4;1-1;1.


    1. Дайын өнімдерді пайдалану



ЭЛТҚ-АҚ процесінде құрамында тұзбен судың мөлшері едәуір азайтылған тұссызданған сусызданған мұнай алынады.

ЭЛТҚ-АҚ Технологиялық процесс нәтижесінде мұнай фракциялары алынады. Оларды екіншілік процестерге шикізат ретінде немесе компоундалғаннан кейін тауарлы өнім ретінде қолданылады.

  • Тұрақтандыру басы (ҚБ – 620С фракция) секция 400 Газды фракциялау қондырғысына бөлінуге бөлінеді.

  • 62-1500С тұрақты фракция, секция 200. Каталитикалық риформингке жоғарғы октанды бензин алу үшін жіберіледі

  • 140-2000С керосин фракция – секция 300 гидротазалау қондырғысына жіберіледі. Күкірттен көмірсутекті газдардан бөлу жүреді.

  • 230-3000С жеңіл дизель фракция (тұрақты) тауарлы дизель отынының компоненті

  • 300-3600С ауыр дизель фракция секция – 300 шикізаты гидротазалауға жіберіледі

  • Мазут қазандық отынының компоненті УВПМ және УЛТКМ шикізаты

  • Бензин-еріткіш (70-850С фракция гексал-гектан)

  • 140-2300С керосин фракциясы ТК-1 отынының компоненті

  • Жарықтандырғыш керосин



следующая страница >>