girniy.ru 1
Регистрационная форма


  1. Фамилия Наурзбаева

  2. Имя Камила

  3. Отчество Канатовна

  4. Класс 7

5. Школа Карагандинская областная специализированная школа-интернат для

одаренных детей «Дарын»

  1. Населенный пункт город Караганда

  2. Научный руководитель Орумбаева Нургул Тумарбековна

  3. Секция История математики

  4. Тема доклада Алтын ќиманыѕ математикада алатын орны

10. Язык казахский

11. Требуется ли техническое оборудование не требуется


Алтын ќиманыѕ математикада алатын орны

Наурзбаева К.К.

7 сынып, Дарын мектеп-гимназиясы

жетекшісі: Орумбаева Н.Т.

«Геометрияда екі асыл ќазына бар, ол Пифагор теоремасы жјне кесіндіні шеткі жјне орта ќатынаста бґлу болып табылады. Біріншісін алтынєа теѕесек, екіншісі асыл таспен теѕ». Осы сґздерді тґрт жїз жыл бўрын неміс астрономы, математик Иоганн Кеплер айтќан еді. Данадан ќалєан бір ауыз сґз алтын ќимаєа арналєан кґптеген еѕбектерде эпиграф ретінде ќолданылады. Дана єалым алтын ќиманыѕ пропорциясын геометриядаєы атаќты теореманыѕ ќатарына ќойєан. Дегенмен, Пифагор теоремасына ќараєанда алтын ќиманыѕ дјрежесі тґмен. Классикалыќ єылым салалары мен педагогика алтын ќиманы ескермесе, ал математика тіпті мойындамайды.

Ўсынылып отырєан жўмыстыѕ жалпы маќсаты, алтын ќиманыѕ математикалыќ болмысы мен тарихына ќысќаша шолу жасап, ќазіргі математикадаєы ролін ўєып, тїсіну болып табылады.

Математикада алтын ќиманыѕ принципі еѕ алєаш рет біздіѕ эрамызєа дейінгі III єасырдаєы Эвклидтіѕ «Негіздер» деген жўмысында жарыќ кґрген. Осы жўмыстыѕ аудармашысы Наварр тумасы Дж. Kампано (III є.) алтын ќима жайында былай деген: «Алтын ќиманыѕ ќасиеті кґптеген уаќыт бойы ќўпия саќталєан, тек арнайы адамдар арасында єана белгілі болєан». Эвклидтен кейін алтын бґлуді зерттеумен Папп (біздіѕ эрамызєа дейінгі III єасырда), Гипсикл (біздіѕ эрамызєа дейінгі II єасырда) жјне т.б. айналысќан.


Алтын ќиманыѕ принциптері - бізді ќоршаєан табиєат пен адам ісініѕ їйлесімділігі мен ќажеттілігін байќауєа мїмкіндік береді. Осыєан орай, мынандай ќорытынды жасауєа болады: біріншіден, алтын ќима – табиєаттыѕ негізгі принциптерініѕ бірі, екіншіден, алтын пропорция – адамныѕ сўлулыќ жайындаєы тїсінігі, табиєатта кґрген ќисын мен гармонияєа байланысты ќалыптасќан.

Ќазіргі єылымныѕ алтын ќиманы мойындамауына ќарамастан, ол кґптеген елдерде, оныѕ ішінде Ресей мен Украинада техниканыѕ салаларында ќолданылады, сондай-аќ, ірі єалымдар математикалыќ «алтын» принциптіѕ практикалыќ ќолданылудаєы зерттеулерін жалєастыруда.

Ќазіргі уаќытта, алтын ќиманыѕ принциптерімен байланысты математикалыќ теориялар зерттелініп жатыр. Бўл теорияныѕ маќсаты Пифагордан бастап, математиканы алтын ќима тўрєысынан ќайта ќарау. Мўндай кґзќарас жаѕа жјне ќызыќты математикалыќ нјтижелерге, тіпті «алтын» компьютеризацияєа да јкелетіні сґзсіз. «Гармониялыќ математика» классикалыќ математиканы айтарлыќтай толыќтыратын болєандыќтан, осыєан орай ќазіргі математикалыќ білім жїйесін осы тўрєыдан ќайта ќарастыру мїмкіншілігі зор.





Јдебиеттер


1. Азевич А.И. Двадцать уроков гармонии: гуманитарно-математический курс. – М.: Школа-пресс, 1998.

2. Васюткинский Н.Н. Золотая пропорция. – М., 1990.

3. Волошинов А.В. Математика и искусство. – М., 1992.

4. Гарднер М. Математические головоломки и развлечения. – М., 1994.

5. Кованцов Н.И. Математика и романтика. – Киев, 1976.

6. МСЭ // под редакцией Б.А. Введенского. – М. 1959.

7. Пидоу Д. Геометрия и искусство. – М.: Мир, 1989.

8. Прохоров А.И. Золотая спираль // Квант. 1984. № 9.